काठमाडौँ ११ भदौ / उच्च कोलेस्टेरोल एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या हो जसले हृदय रोगको जोखिमलाई बढाउँछ। कोलेस्टेरोलको स्तरलाई नियन्त्रणमा राख्नका लागि जीवनशैलीमा सुधार गर्नुपर्ने र स्वास्थ्यकर आहार र नियमित व्यायामको महत्त्वलाई बुझ्न जरुरी छ।

मानिसको रगतमा चिल्लोयुक्त तत्वहरूको मात्रा शारीरिक तौल वा मोटोपना बढी हुँदा, मधुमेह, नियमित मदिरापान गर्नाले, मिर्गौला वा कलेजो सम्बन्धी रोग भएमा र थाइरोइड सम्बन्धी रोगका कारणले बढ्ने गर्दछ। गर्भनिरोधका लागि खाने चक्की पिल्स, स्टेरियोड र बेटा ब्लकर जस्ता केही औषधिहरूको सेवनले पनि रगतमा चिल्लोयुक्त तत्वहरूको मात्रा बढाउने गर्दछ।

उच्च कोलेस्टेरोलका कारण मुटु सम्बन्धी रोग (कोरोनरी रक्तनली रोग), उच्च रक्तचाप, मस्तिष्क घात (मस्तिष्कमा हानि वा पक्षघात) र प्यानक्राइटाइटिस हुन सक्छ। जीवनशैली परिवर्तन गर्नुका साथै चिकित्सकको सल्लाह बमोजिम औषधि सेवन गरेमा यसले रगतमा चिल्लोयुक्त तत्वहरूको स्तर घटाउन मद्दत गर्दछ र साथै मृत्यु निम्त्याउने खालका रोगको विकास हुन सक्ने जोखिमबाट बचाउँछ।

रोकथामका उपायहरू:

स्वास्थ्यकर आहार: प्रशोधित खाद्य पदार्थ, चिल्लो, र धेरै मात्रामा चिनी सेवनबाट बच्नुपर्ने हुन्छ। सागसब्जी, फलफूल, पूर्ण अनाज, र माछा जस्ता स्वास्थ्यकर खाद्य पदार्थले कोलेस्टेरोलको स्तरलाई कम गर्न मद्दत पुर्याउँछ।

नियमित व्यायाम: दिनहुँ कम्तिमा ३० मिनेटको मध्यम स्तरको व्यायाम, जस्तै हिड्ने, दौडने, साइक्लिङ, वा पौडी खेल्नाले उच्च कोलेस्टेरोललाई नियन्त्रणमा राख्न सहयोग गर्छ।

धूम्रपान र मद्यपानको परित्याग: धूम्रपान र मद्यपानले कोलेस्टेरोलको स्तरलाई बढाउँछ, त्यसैले यसलाई त्याग्नुपर्छ।

वजन नियन्त्रण: तौललाई स्वस्थ सीमा भित्र राख्नु पनि कोलेस्टेरोल नियन्त्रणको लागि महत्त्वपूर्ण छ।

मांसाहारीहरूले रातो मासु (जस्तैः खसीको मासु) नखाने र यसको सट्टा सेतो मासु (जस्तैः कुखुरा, माछा) खाने गर्नुपर्दछ।

व्यवस्थापनका उपायहरू:

औषधि: चिकित्सकको सल्लाहमा औषधिको प्रयोग गर्दा कोलेस्टेरोलको स्तरलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।

नियमित स्वास्थ्य परीक्षण: कोलेस्टेरोलको स्तरलाई नियमित जाँच गराइराख्नु पर्छ ताकि कुनै पनि अनियमितता छिट्टै पहिचान गर्न सकियोस्।

तनाव व्यवस्थापन: तनावले पनि कोलेस्टेरोलको स्तरलाई असर गर्छ, त्यसैले ध्यान, योग, र अन्य तनाव व्यवस्थापन प्रविधिहरू अपनाउनु पर्छ।

उच्च कोलेस्टेरोलको रोकथाम र व्यवस्थापनका लागि उचित उपायहरू अपनाउँदा हृदय रोगको जोखिमलाई कम गर्न सकिन्छ। स्वास्थ्य सम्बन्धी सचेतना बढाउँदै उचित आहार, व्यायाम, र जीवनशैलीमा सुधार ल्याउनु अत्यन्त जरुरी छ।