कविता न्यौपाने

आजको युगमा वातावरणीय प्रदूषण र जलवायु परिवर्तन संसारकै गम्भीर चुनौती बनेको छ। नेपाल पनि यस समस्याबाट अछुतो छैन। वनोंको अन्धाधुन्ध कटानी, शहरीकरणको तीव्र गति, र औद्योगिकीकरणका कारण हाम्रो वातावरण दिनप्रतिदिन बिग्रँदै गएको छ। यस्तो अवस्थामा “रुख रोपौं, वातावरण जोगाऔं” भन्ने सन्देश अत्यन्तै सान्दर्भिक र आवश्यक भएको छ।

नेपालमा बढ्दो वातावरणीय समस्याहरूसँगै वृक्षारोपण अभियान तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ। “रुख रोपौं, वातावरण जोगाऔं” भन्ने नारासहित विभिन्न संस्था र स्थानीय समुदायहरूले राष्ट्रव्यापी वृक्षारोपण कार्यक्रमलाई तीव्रता दिन एकजुट भएका छन्।

रुख प्रकृतिका अमूल्य उपहार हुन्। रुखहरूले हावा शुद्ध पार्ने, भूमिमा हरियाली थप्ने, पानीको चक्रलाई सन्तुलनमा राख्ने, र वातावरणको तापक्रम नियन्त्रण गर्ने कार्य गर्दछन्। तिनीहरूले पशुपक्षी तथा मानव जीवनका लागि सुरक्षित बासस्थान पनि प्रदान गर्छन्। साथै, रुखहरूले माटोको कटान रोक्छन् र बाढीपहिरो जस्ता प्राकृतिक प्रकोपबाट जोगाउँछन्।

आज विश्वभर जलवायु परिवर्तनका असरहरू देखिन थालेका छन्। अनियमित मौसम, अत्यधिक गर्मी वा चिसो, र खेतीयोग्य जमिनमा असर परेको छ। यी सबै समस्याको समाधानका लागि वृक्षारोपण एक सरल तर प्रभावकारी उपाय हो। रुख रोपेर हामीले पृथ्वीलाई पुनः जीवन्त बनाउन सक्छौं।

“रुख रोपौं, वातावरण जोगाऔं” केवल नारा होइन, यो हाम्रो जीवनशैली बन्नुपर्ने हो। हरेक नागरिकले आफ्नो स्थान अनुसार कम्तीमा एक रुख रोप्ने र हुर्काउने प्रतिवद्धता लिनुपर्छ। विद्यालय, क्याम्पस, कार्यालय, घरको आँगन जताततै हरियाली फैलाउनु आवश्यक छ।

सरकार, स्थानीय निकाय र विभिन्न सामाजिक संस्थाहरूले वृक्षारोपणमा लागिपरेका छन्, जुन स्वागतयोग्य कुरा हो। यस्ता अभियानहरूमा सबैले सहभागिता जनाउनु हाम्रो कर्तव्य हो। वातावरण जोगाउन हामीले दीर्घकालीन सोच र जिम्मेवार व्यवहार अपनाउनु पर्छ।

अन्त्यमा, वातावरण संरक्षण केवल केही व्यक्तिको जिम्मेवारी होइन, यो हामी सबैको साझा कर्तव्य हो। यदि हामीले आज एक रुख रोप्यौं भने, भोलिका पुस्ताले सफा, हरियाली र सुरक्षित वातावरणमा बाँच्न पाउनेछन्। वातावरण विज्ञहरूका अनुसार, वृक्षारोपण मात्र वातावरण सुधारको एकमात्र उपाय नभए पनि, यो दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने महत्वपूर्ण कदम हो।

अभियानमा सहभागी एक स्थानीय व्यक्तिले भने, “रुख रोप्नु भनेको भावी पुस्ताका लागि सफा वातावरण निर्माण गर्नु हो। यो हाम्रो जिम्मेवारी हो।” यस्ता पहलहरूले वातावरणीय चेतना अभिवृद्धि गर्नुका साथै दिगो विकासका लक्ष्यहरूमा योगदान पुर्‍याउने विश्वास लिइन्छ।